محمد معصوم البكري ( نامى )

294

تاريخ سند ( تاريخ معصومى ) ( فارسى )

ص 61 ، س 9 : قلعه واهكه : در زبان سندى آن را « وگه‌كوت » يا « وجه كوت » مىگويند و موقع آن پنج ميل در مشرق رويه نهر پران و بالاى اللّه بند بود . و وقتى كه رن كچه بحرى بود قابل كشتى رانى « وگه كوت » يكى از بنادر معتد به بوده ( راجع : آثار قديم سند ، تاليف كزنس ، ص 122 ) . ص 61 ، س 9 : محمد تور ( محمد طور ) : بعد از تهرى پايتخت سومرگان بوده . خرابه‌هايش در گرد نواحى شاه كپور در تعلقه ميرپور بتوره و بر كنار گونگره واه واقعست . شهرى بوده است خيلى آباد و سرسبز ، و سيد محمد طاهر نسيانى مؤلف تاريخ طاهرى ( 1030 ه ) گويد « نه اين حقير كه اكثر مردم [ ويرانه هاى آن شهر را ] به چشم عبرت معاينه نموده‌اند و مىدانند - بل اولاد اكثر متوطنان آن ديار بعد از خرابىء آنجا در پرگنهء ساكوره كه در عهد جامان سمه آباد گشته ساكن گرديده ديه بسته‌اند كه آن را نيز همان محمد طور مىنامند » ( ص 29 ) . براى ويرانى محمد طور دو سبب بيان مىكنند : يكى آنكه رود سند يعنى مهران مجراى كهنهء خود را گذاشته به طرف سيهوان جارى شد و لهذا اين شهر كه آبادانى او بر آب مهران متوقف بود از بى آبى ويران گشت ( تاريخ طاهرى ، ص 30 ، 50 ) ؛ و ديگر آنكه لشكر سلطان علاؤ الدين خلجى ( 695 - 751 ) تحت قيادت سالار خان آن را تباه و ويران ساخته ( تحفة الكرام ، چاپ بمبئى ، جلد 3 ، ص 48 ) . بعقيدهء بنده وجه اول ارجح است ، زيرا كه حكايت چنيسر بدربار علاءالدين رفتن و ازو لشكرى گرفته به دودا جنگ كردن يا فرستادن علاؤ الدين لشكرى را براى سياست عمر سومره ، اشبه بفسانه‌اى هست . ص 62 ، س 5 : جام انر بن بابنيه : در املاى « بابنيه » اختلاف است . تاريخ مباركشاهى ( ص 131 ) بابنهنيه ، و تاريخ فيروز شاهى تاليف سراج عفيف « بانبهنه » و تحفة الكرام « پانيه » مىنويسد . اما در نظر بنده املاى اين اسم